RƯỢU NGÔ THANH VÂN (
http://dongvan.gov.vn/a/news?t=21&id=942503)
Đến Quản Bạ, ngắm những đồi ngô xanh ngút ngàn, du khách cảm thấy một cảm giác thật thanh bình, êm ả. Và đến nơi này du khách còn được thưởng thức hương vị nhẹ nhàng mà nồng nàn đến sâu đậm của rượu ngô Thanh Vân. Nếu đã đã một lần uống thử, chắc chắn bạn sẽ không bao giờ quên cái hương vị ấy…
Rượu ngô Thanh Vân được làm bằng phương pháp truyền thống là ủ bằng men lá, chưng cất trong những thùng gỗ. Thanh Vân từ lâu đã trở thành một thương hiệu rượu ngô được nhiều người biết đến. Đặc điểm nổi bật của rượu ngô Thanh Vân là thơm dịu dàng, uống rất “êm” nhưng hương vị nồng nàn, thật khó quên.
Để tạo nên điểm đặc trưng đó cho rượu thì men ủ rượu được người dân tự làm một cách kỳ công với bột kê và một số loại cây thuốc trong rừng tán nhuyễn rồi nặn thành bánh. Men tự làm, nước dùng để chưng cất rượu cũng là nước tự nhiên trên núi nên rượu ngô Thanh Vân có một hương vị đặc trưng mà không có thứ rượu nào có được. Và dù có biết công thức làm rượu thì các địa phương khác cũng không thể làm giống được.
Người dân Hà Giang coi rượu ngô Thanh Vân là một món quà quý để tặng bạn bè, người thân mỗi khi đi xa, hoặc để đãi khách mỗi dịp lễ, tết.
Vẫn là những công đoạn thủ công truyền thống: ủ bằng men lá, chưng cất trong những thùng gỗ lớn... nhưng hương vị đặc trưng của rượu ngô Thanh Vân (Quản Bạ -Hà Giang) được khách hàng nhớ mãi. Tiếng tăm của rượu ngô Thanh Vân không ngừng lan ra nhiều tỉnh, thành lân cận qua những đơn đặt hàng bay đến ngày càng nhiều, góp phần tạo việc làm cho hàng trăm lao động và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Tự hào sản vật địa phương
Rượu ngô ở Hà Giang được đồng bào chưng cất nhiều, nhưng rượu ở xã Thanh Vân huyện Quản Bạ là đặc biệt hơn cả bởi nấu bằng công thức gia truyền của người Mông.
Chủ nhiệm HTX rượu ngô Thanh Vân Vàng Seo Mua, người gắn bó với nghề này lâu năm cho biết: “Men ủ rượu gồm bột kê và một số loại cây thuốc trong rừng tán nhuyễn rồi nặn thành bánh. Trước đây, khi giao thông chưa thuận tiện, bà con phải trèo đèo lội suối rất vất vả mới tìm được những cây thuốc này nên rượu nấu ra chỉ được dùng trong những dịp lễ, Tết hoặc phải là khách quý mới được thưởng thức”.
Một đặc điểm nổi bật của rượu ngô Thanh Vân là uống thơm và “êm”. Chính vì vậy, rượu ngô Thanh Vân đã nhanh chóng trở thành đặc sản và chiếm lĩnh thị trường trong tỉnh. Bà con sản xuất ra đến đâu hết đến đấy, thậm chí nhiều lúc còn “cháy hàng”. Người dân Hà Giang đã quen với hương vị này nên dù đãi khách ở xa về hay có dịp đi đâu, họ thường đến mua rượu vừa để uống, vừa làm quà biếu. Ông Mua cho biết, cũng nhờ đó mà sản phẩm của địa phương được quảng bá rộng rãi, đơn đặt hàng tìm về ngày càng nhiều. Cũng có đợt HTX lao đao vì trên thị trường xuất hiện rượu Thanh Vân giả, nhưng đến nay khách hàng đã thận trọng hơn và dễ dàng phát hiện được rượu thật, giả qua nhãn mác. Bên cạnh đó, nhiều nhà sản xuất cũng đến mua thử men của HTX về nấu nhưng không có được hương vị như ở Thanh Vân. Ông Mua bảo, với men lá tự làm và nguồn nước tự nhiên trên núi, rượu ngô Thanh Vân đã có hương vị rất đặc trưng, không loại rượu nào có được.
Phát triển nghề truyền thống
Được thành lập từ năm 2003, HTX rượu ngô Thanh Vân có điều kiện thuận lợi để khôi phục và phát triển nghề truyền thống. Với 60 hộ xã viên, HTX bán men để các hộ chưng cất tại nhà, sau đó thu mua lại chưng cất lần hai rồi pha chế, đóng chai và tìm kiếm thị trường.
Anh Mai Minh Hùng, xã viên cho biết: “Gia đình tôi nấu rượu đã nhiều năm, từ khi HTX chưa ra đời. Nhưng để có được nguồn thu nhập ổn định như hiện nay thì chúng tôi không dám nghĩ tới. Trước đây, mỗi năm chúng tôi chỉ chưng cất vài lít dùng trong những dịp lễ, Tết. Từ khi gia nhập HTX, có vụ gia đình tôi nhận đến 3kg men, tương đương khoảng 4,5 tạ ngô, nấu được gần 300 lít rượu. Để tận dụng bã rượu, vợ chồng tôi nuôi 20 con lợn và 5 con bò”. Nhìn quanh căn phòng chật ních ti vi, đầu video, xe máy..., anh Hùng thổ lộ, thu nhập bình quân của gia đình đạt gần 30 triệu đồng/năm.
Đến nay, HTX có 4 tổ sản xuất rượu và 1 tổ sản xuất men. Trung bình mỗi gia đình nhận 1kg men, sản xuất được 100 lít rượu, nuôi ít nhất 2 con lợn trở lên. ông Mua cho biết, nếu người dân tự nấu bán ra ngoài chỉ được 8.000 đồng/lít, trong khi HTX thu mua với giá 11.000 đồng/lít lại không phải mất công đi bán. Tuy nhiên, chất lượng rượu phải được các kỹ thuật viên của HTX kiểm định, đảm bảo đúng quy trình sản xuất và vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhờ chất lượng sản phẩm thơm ngon, đảm bảo, HTX ngày càng ăn nên làm ra. Năm 2007, doanh thu của HTX đạt 1 tỷ đồng. Năm 2008, HTX bán được 30.000 lít rượu, doanh thu gần 2 tỷ đồng. HTX còn thường xuyên trang bị cho xã viên kiến thức khoa học, giữ môi trường sản xuất đảm bảo vệ sinh.
Nguồn: baomoi.com
Giờ Gió giới thiệu với mọi người cách nấu rượu ngô cùa người Mông ở bản Thanh Vân (không được hoa mĩ như lời văn của bài viết trên)
Ngô (bắp) được chọn kỹ, hạt to, chất lượng, nhà không có giống ngô (bắp) đó, phải mua ở chợ (hình như là vậy), đem nấu khoảng 10 tiếng cho hạt mềm, nứt vỏ ra.
Sau khi đợi mọi người ăn no, chuẩn bị đi ngủ, chị chủ nhà bắt đầu rải ngô (bắp) ra, để nguội, sau đó rắc men rượu lên, ủ lên men.
Qua hết công đoạn ủ, thì sẽ bắt đầu nấu rượu. Nhà nhà người Mông nấu rượu vào thứ bảy, chủ nhật đem giao cho HTX. Cả nhóm đến bản Thanh Vân vào thứ sáu, nên đã bỏ lỡ dịp này, chỉ được xem cách họ ủ rượu thôi. Sau khi mỗi nhà nấu xong, sẽ bán lại cho HTX rượu ngô Thanh Vân khoảng 60 lít, còn lại bao nhiêu để ở nhà tự dùng.
